İŞ VE İŞLEMLER:

İlçemize MERNİS projesi kapsamında T.C. Kimlik Numarası verme işlemleri tamamlanmış olup, Vatandaşın iş ve İşlemleri ile İlçeler arası işlemler On-Line bağlantısı ile yapılmaktadır.

NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ BAZI YARARLI BİLGİLER

DOĞUM

Doğum olayını, baba veya anne, bunlar yoksa veya kısıtlı ise vasi, resmi vekil, yetiştirme yurtları, bakım evleri ve benzeri sorumlular, doğumla ilgili resmi belge veya raporları ile Nüfus Müdürlüklerine müracaatları ile nüfus aile kütüklerine tescil edilir.

Evlilik içinde doğan çocuklar, babalarının nüfusuna baba soyadı ile, evlilik dışında doğan çocuklar ise annenin aile kütüğüne annenin bekarlık soyadı ile bildireceği baba adı ile yazılır.

Çocuğun adını anne veya baba koyar. Milli kültürümüze, ahlak kurallarına uygun olmayan adlar konulamaz. Çocuk doğum tarihinden itibaren 1 ay içerisinde bildirilmelidir.

Türk vatandaşı olmayan çocuklar, anne veya babanın pasaportu ve doğum belgesine istinaden yazılır. Fakat aile kütüklerine tescil edilmez.

EVLENME

Birbirleriyle evlenen erkek ve kadın, içlerinden birinin oturduğu yer evlendirme memurluğuna birlikte başvurusu ile başlar. Erkek ve kadın bekârlık belgesi, fotoğraflı nüfus cüzdanı kısıtlı ve küçük ise yasal temsilcisinin yazılı izin belgesi, 6’ şar adet fotoğraf, sağlık raporlarını müracaat sırasında evlendirme memuruna sunmak zorundadır.

Erkek ve kadın 17 yaşını doldurmadıkça evlenemez. Ancak hâkim olağanüstü durumlarda 16 yaşını doldurmuş, erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Bunun için ikamet edilen Adliyeye müracaat etmelidir.

Evlenen çiftlere Uluslararası Aile Cüzdanı verilir.

Türk Vatandaşı olmayan erkek veya kadının evlenebilmesi için bekar olduğunu gösterir, kendi makamlarından alacağı bekarlık belgesini usulüne uygun Türkçe ettirerek yetkili makamlara onaylatması ile evlenebilir.

BOŞANMA

Boşanma evlilik birliğinin Asliye Hukuk Hâkimliğince verilen mahkeme kararının kesinleşmesi ile son bulur. Yabancı mahkemelerce verilen boşanma kararları, Türkiye ‘ de Türk Mahkemelerince tenfiz veya tanıma kararı verilmesi halinde geçerlidir.

Hâkim boşanan kadının koca soyadını taşımasına izni vermiş ise, kadın önceki kaydına koca soyadı ile döner.

ADRES KAYIT SİSTEMİ:

İl Özel İdaresi ve Belediyeler sorumluluk alanlarındaki adres bileşenlerini adres standardına uygun olarak tanımlayıp bunlara değiştirilemeyecek sabit tanıtım numarası vererek mahallindeki bütün adresleri kapsayacak şekilde adres bilgilerini oluşturmakla yükümlüdür.

Ulusal adres veri tabanı Genel Müdürlükçe tutulur. Genel Müdürlük ulusal adres veri tabanındaki yerleşim yeri adresi bilgilerini nüfus müdürlüklerindeki kişi kayıtları ile ilişkilendirilerek elektronik ortamda, yedekleme sistemleri ile birlikte güncel olarak tutar.

Yerleşim yeri adresi yurtdışında olan Türk vatandaşlarının adres kayıtları yaşadıkları ülkenin ve şehrin adı itibariyle tutulur.

Yerleşim yeri adreslerinin tutulmasında kişilerin yazılı beyanı esastır.

Bildirim nüfus müdürlüklerine ve dış temsilciliklerimize adres beyan formuyla yapılar.

Adres beyanı ile yükümlü kişi ve kurumlar yerleşim yeri adreslerine ilişkin değişiklikleri 20 iş günü içersinde ilçe nüfus müdürlüklerine bildirimle yükümlüdür.


KAYIT DÜZELTMELER:

Mahkeme tarafından yapılan düzeltme ve tamamlamalar kesinleşme tarihinden itibaren 10 gün içersinde mahkemenin bulunduğu nüfus müdürlüğüne gönderilir. 

ÖLÜM:

Ölüm olayı hukuken kişinin son bulmasıdır. Ölüm olayını bildirmek, hastane, sağlık kuruluşları, ceza ve tutuk evleri, köylerde muhtar, vapur, tren, uçak gibi yerlerde araçların sorumlu amirleri, askeri kıtalarda ölen subay, astsubay, askeri memur, erbaş ve erler için kıta hekimleri, savaş, çatışma, ayaklanma, deprem, sel, doğal afet gibi toplu ölümlerde Mülki İdare Amirinin görevlendireceği memurlar tarafından Nüfus Müdürlüklerine bildirilir.

Türk vatandaşı olmayan kişilerin ölümü yetkili makamlar tarafından yine Nüfus Müdürlüklerine bildirilir. Nüfus Müdürlükler de bu yabancı vatandaşların ölümlerini ilgili makamlara bildirirler.

EVLAT EDİNME:

Evlat edinme evlatlık ile evlat edinen arasında mahkeme kararı ile soy bağının kurulmasıdır.

Otuz yaşını doldurmuş kişiler evlat edinebilirler. Evlat edinen ile, evlatlık olan kişi arasında 18 yaş farkı olmalıdır. Evlat edinen küçüğün ana ve babasının rızasının alınması şarttır. Evlat edinilen, küçük evlatlık alınan eşlerin adlarını ve soyadlarını alır. Anne veya babaya ait haklar ve yükümlülükler evlat edinene geçer. Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur. Evlat edinen isterse çocuğa mahkeme kararında açıklanmak üzere yeni bir ad verebilir. Ergin olan evlatlık, evlat edinilmesi sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alır. Evlatlıkla ilgili bilgiler mahkeme kararı veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.

Evlatlık olayı yine mahkeme kararı tarafından iptal edilir.

TANIMA:

Tanınan çocuk henüz aile kütüklerinde kayıtlı değilse; doğum formu düzenlemek suretiyle çocuk babasının soyadı ile baba hanesine tescil edilerek, ana ve çocuk arasında bağ kurulur.Tanınan çocuk anasının bekârlık hanesine kayıtlı ise; bu hanedeki kaydı kapatılarak, baba soyadı ile babasının hanesine tescil edilir.

NÜFUS KAYIT ÖRNEKLERİ:

Nüfus Aile Kütüğünde kayıtlı olan ve nüfus olaylarını kapsayan nüfus kayıt örnekleri aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olan resmi belgelerdir. Verilen nüfus kayıt örneklerinde silinti ve kazıntı yapılamaz.

Nüfus kayıt örneklerini isteme ve alma yetkisi, mülki idare amirleri, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü merkez ve taşra kuruluşları, Türkiye’ nin dış temsilcilikleri, adli makamlar, askerlik şube başkanlıkları, güvenlik kuruluşları, evlendirme memurluklar, kaydın sahipleri veya bunların eşleri ile veli, vasi, alt ve üst soyları veya bunların resmi vekilleri, kayıt sahiplerinin ikinci dereceye kadar olan kayıt hısımları yetkilidir. Sayılanlar dışında kalan resmi daire ve kurumlar, istek nedeni açıkça belirtilmek ve yazılı olarak başvurmak suretiyle nüfus kayıt örnekleri isteyebilirler.

Üçüncü şahıslar bir kişinin nüfus kaydına ilişkin örnek ve bilgi alamazlar.

NÜFUS CÜZDANI:

Nüfus cüzdanı, kişinin Türkiye Cumhuriyet vatandaşı olduğunu ve Türk Nüfus Kütüklerine kayıtlı bulunduğunu kanıtlamasının yanında kişinin toplum içerisinde ayırt edilmesini ve tanınmasını sağlayan kimlik bilgilerini de kapsayan Devlet ile birey arasında ki vatandaşlık bağını simgeleyen resmi belgedir.

Nüfus Cüzdan kartları özel desenli olup, erkeklere mahsus olan mavi, kadınlara mahsus olan sarı zeminlidir. Nüfus Cüzdanları elektronik ortamda tanzim edilmektedir.

Düzenlenen nüfus cüzdanının, ergin olanların kendilerine veya resmi vekiline, ergin olmayanların ise ana, baba veya veli vasileri ile çocuğu aile kütüklerine tescil için, bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilmesi esastır. Ergin olmayan çocuğun ana, babası yurt dışında veya ölmüş ise mahkeme tarafından vasi tayin edilen kişi, vasi yoksa ikinci dereceye kadar hısımları çocuğun nüfus cüzdanını almaya yetkilidir.

Nüfus cüzdanı müracaatında nüfus cüzdanı talep belgesi, ikamet edilen mahalle muhtarınca verilir. Her kişi için nüfus cüzdanı talep belgesi ayrı ayrı tanzim edilir. Fotoğraflı Nüfus veya Uluslararası Aile Cüzdanı talep belgesinin ilgili kişi veya kişinin eş ve, çocuk, baba, ana ve kardeşleri adına usulüne göre düzenlenmesinden belgeyi onaylayan kişi sorumludur. Fotoğrafların kişinin görüntüsüne uygun, son altı ay içerinde çekilmiş olması esastır. Fotokopi olarak çoğaltılan fotoğraflar kabul edilmemektedir.

Uluslararası Aile Cüzdanı isteminde bulunana ilgililer, Uluslararası Aile Cüzdanı Talep Belgesi, Uluslararası Aile Cüzdanına yapıştırılmak üzere eşlere ait birer fotoğrafla, nüfus müdürlüğüne veya yurt dışında konsolosluklara müracaat ederler.

Evlenme akdinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, aile cüzdanı talepleri kabul edilmez.

KANUN YOLUYLA TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI

Türk vatandaşı anne ve babaya bağlı olarak vatandaşlığımızı kazanmak isteyenlerden, reşit olmayanların anne, baba yada yasal temsilcileri, reşit olanların ise kendileri, yurt içinde mülki idare amirliklerine, yurt dışında dış temsilciliklerimize isteklerini belirtir bir dilekçe ile başvuracaklardır.

MÜRACAATLARINDA İSTENİLEN BELGELER

1- Başvuru dilekçeleri,

2- Anne ve baba veya bunlardan herhangi birisi Türk vatandaşı iseler, nüfus kütüklerinde kayıtlı olduklarını gösterir bilgi ve belgeler,

3- Anne ve babadan birisi yabancı ise yabancı olan anne yada babanın yabancı kimliğini gösterir belgenin tasdikli Türkçe tercümesi ile ilgilinin bunlara bağlı olarak o devletin vatandaşlığını kazanıp kazanmadığının tespitine dair belge,

4- Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişi reşit ise anne, baba yada birinci derecede akrabası olan kişilerin yakınlık derecelerini gösterir şekilde resmi makamlarca alınmış imzalı ifadeleri,

403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun yürürlüğe girdiği 22.05.1964 tarihinden 2383 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 17.02.1981 tarihine kadar Türk anadan, yabancı babadan doğan ve doğumla Türk vatandaşlığını kazanamayan küçüklerin ana, baba ya da yasal temsilcilerinin başvurmaları gerekmektedir. Ancak ana, baba ya da yasal temsilcilerinin başvurmaması halinde Türk Medeni Kanununa göre reşit olmalarından itibaren üç yıl içinde seçme yolu ile Türk vatandaşlığını kazanma hakkına sahip olup başvuru makamı ve aranılan belgeler 1 inci maddede belirtilen şekildedir.

Evlilik dışında Türk vatandaşı erkekten yabancı kadından doğanlar için, 1 inci maddede sayılan belgelerin yanısıra, babalığın hükümle tahakkuk ettiğine (Mahkeme Kararı ) dair belge yada tanımaya ilişkin noter senedi gerekmektedir.

Evlat edinme evlatlığın vatandaşlığına tesir etmez. Ancak küçük olan evlatlık,

a- Vatansız ise

b- Anası, babası bulunamıyorsa,

c- Anasının, babasının nerede olduğu bilinmez ise,

Türk tarafından evlatlığa alınmakla Türk vatandaşlığını kazanmaktadır. Bu kazanma şeklinde de, yurt içinde ilgili Nüfus İdareleri, yurt dışında yukarıda şıklar halinde belirtilen şartların mevcut olup olmadığını ispatlayan resmi belgeler aranmaktadır.

Türkiye de doğan ve ana ve babasının vatandaşlığını doğumla kazanamayan çocuklar Türk vatandaşlığını kazanır. Bu şekilde de yurt içinde Nüfus idaresine, yurt dışında ise dış temsilciliklerimize müracaat edilerek Türkiye’de doğduğunun ve anne ve babasının vatandaşlığını doğumla kazanamadığının resmi belge ile ispatlanması gereklidir. Türkiye de bulunmuş çocuklar, Türkiye dışında doğduğu sabit olmadıkça Türk topraklarında doğmuş sayılırlar.

Evlenme ile Türk Vatandaşlığının kazanılmasında yabancı kadın;

a- Vatansız ise, vatansız olduğunu ispatlayan belge ( yabancı dilde yazılmış ise tasdikli Türkçe tercümesi )

b- Evlenme ile kendi vatandaşlığını kaybediyorsa, bunu ispatlayan belgenin Türkçe tercümesi,

c- Beyan vermek suretiyle kazanmak istiyorsa, evlilik Türk makamları önünde yapılıyorsa akit sırasında yazılı olarak evlenmeyi yapan makama hitaben, şayet evlilik yabancı makamlar önünde yapılmışsa, akit tarihinden itibaren bir aylık süre içinde yurt dışında dış temsilciliklerimize, yurt içinde ilgili nüfus müdürlüğüne dilekçe ile yazılı olarak bu makamlara hitaben beyanda bulunması gerekmektedir.

Evlenme ile Türk vatandaşlığını kazanan kadının bu evlenmeden önceki küçük çocukları,

a- Babanın ölmüş bulunması,

b- Babanın belli olmaması,

c- Babanın vatansız bulunması,.

d- Velayetin anada bulunması,

Şartların birinin mevcut olması halinde analarına bağlı olarak Türk vatandaşı olurlar. Ancak, babanın ölmüş bulunması yada velayetin anada olması hallerinde çocuğun milli kanununun engel olmaması gerekmektedir. Bu kazanmada, yukarıda belirtilen hususların olduğunu ispatlayan belgenin tasdikli Türkçe tercümesi ile yurt içinde ilgili Nüfus İdaresine, yurt dışında ise dış temsilciliklerimize başvurulması gereklidir.

Küçük çocuklar Türk vatandaşlığına yetkili makam kararı ile alınan babalarına bağlı olarak Türk vatandaşı olurlar. Bunlar babalarının müracaatına girerek birlikte işlem görürler.

Türk vatandaşlığına yetkili makam kararı ile alınan kadının küçük çocukları ise,

a- Babanın ölmüş olması,

b- Babanın belli olmaması,

c- Babanın vatansız olması,

d- Çocuğun vatansız olması,

e- Velayetin anada bulunması,

Şartlarından birinin mevcut olması ve çocuğun milli kanunu da Türk vatandaşı olmasına mani bir hüküm taşımıyorsa, analarıyla birlikte Türk vatandaşı olurlar. Bu çocuklar da analarının müracaatında yer alır ve ayrı bir işleme tabi tutulmazlar. Bu müracaatta, yukarıda sayılan hususları ispatlayan belgelerin tasdikli Türkçe tercümelerinin müracaat makamına ibraz edilmesi gereklidir.

KANUN YOLU İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI

Yabancı ile evlenen Türk vatandaşı kadın,

a- Kocanın milli kanunu evlenme sebebi ile kendi vatandaşlığını bahşediyorsa,

b- Evlenme, Türk makamları önünde yapılmışsa, evlenme akdi sırasında evlenmeyi yapan makama hitaben, şayet evlenme evlenme evlendirmeye yetkili yabancı makamlar önünde yapılmışsa, evlenme akdinden başlayarak bir aylık süre içinde yurt dışında dış temsilciliklerimize, yurt içinde ise evlenmeyi tescil ile görevli Türk makamlarına kocasının vatandaşlığına geçeceğini yazılı olarak beyan etmişse,

Türk vatandaşlığını kaybetmektedir. Kocasının vatandaşlığını o devletin milli kanununa göre belirli şartların gerçekleşmesi ile kazanıyorsa, kazanma tarihinden itibaren Türk vatandaşlığını kaybetmektedir.

Yabancı ile evlenen Türk vatandaşı kadına kocasının vatandaşlığının bahşedildiğinin yada belirli şartların gerçekleşmesi sonucunda vatandaşlık veriliyorsa, bu durumların tesbiti bakımından o devletin yetkili makamlarınca verilmiş belgelerinin tasdikli Türkçe tercümelerinin ibraz edilmesi gereklidir. Bu kadınlar kayıp tarihinden itibaren yabancı işlemine tabi tutulurlar.

Türk vatandaşlığını bu yolla kaybeden kadının bu evlenmeden önceki küçük çocukları,

a- Babanın ölmüş bulunması,

b- Babanın belli olmaması,

c- Babanın vatansız olması,

Şartlarından birinin mevcut olması halinde Türk vatandaşlığını kaybeder, çocuk onbeş yaşından büyükse kendisinin yazılı muvafakati gerekir. Şayet vatansız kalacaklarsa, Türk kalırlar.

Yurt içinde ilgili Nüfus İdaresine, yurt dışında dış temsilciliklerimize, yukarıda belirtilen durumların var olduğunu ispatlayan resmi belgelerle müracaat edilmesi gereklidir.

TÜRK VATANDAŞLIĞINI KORUMA İZNİ

Hükümetimizden izin almadan yabancı devlet vatandaşlığına geçen ve bu durumlarının tespitinden önce kendiliklerinden başvurarak Türk vatandaşlığını da korumak isteyenlerin başvuruda bulunacakları makamlar;
Yurt dışında; İkamet edilen ülkede bulunan dış temsilciliklerimiz. Yurt içinde; ikamet edilen İl Valiliğidir.

MÜRACAATTA ARANILAN BELGELER

1- Türk vatandaşlığını koruma isteğini bildirir Form-C dilekçe,

2- Yabancı devlet vatandaşlığını kazandığını kanıtlayan belgenin Türkçe tercümesi,

3- Nüfus kütüklerimizde kayıtlı oldukları yeri ve kimlik bilgilerini gösterir belgenin tasdikli örneği,

4- İlgiliyle birlikte yabancı devlet vatandaşlığını kazanan çocukları var ise bunların da ilgilinin müracaatında yer alması ve yabancı devlet vatandaşlığını kazandığını kanıtlayan belgenin Türkçe tercümesi ile nüfus kütüklerimizde kayıtlı oldukları yeri ve kimlik bilgilerini gösterir belgenin tasdikli örneği gerekmektedir.

İRADESİ DIŞINDA YABANCI DEVLET VATANDAŞLIĞINI KAZANANLAR

Bu kişilerin çift uyrukluluk durumlarının tespitinin yapılması ve nüfus kayıtlarının karşısına çift uyruklu olduklarına ilişkin gerekli açıklamanın yapılabilmesi için bu kişiler reşit ise kendilerinin değil iseler ana, baba yada temsilcilerinin yurt içinde ikamet edilen İl Valiliğine, yurt dışında ise dış temsilciliklerimize başvurmaları gerekmektedir.

MÜRACAATTA ARANILAN BELGELER

1- Nüfus kütüğünde kayıtlı olduğu yerden temin edilecek tam açıklamalı nüfus kayıt örneği,

2- Yabancı devlet vatandaşlığını kazandığını kanıtlayan belgenin tasdikli Türkçe tercümesi

SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI

1- Yabancı ile evlenmek suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kadının bu evlenmeden önceki küçük çocuklarının ( Babanın ölmüş olması, Belli olmaması veya vatansız bulunması hallerinde ) analarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybetmeleri,

2- Evlenme ile Türk vatandaşlığına geçen analarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanan küçük çocukların, seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığından ayrılan analarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybetmeleri,

3- Çocukların, Türk vatandaşlığından çıkan ana veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybetmeleri,

4- Türk vatandaşıyla evlenme nedeniyle vatandaşlığımızı kazanan kadının bu evliliğinden olan çocukların seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığından ayrılan analarına bağlı olarak (babanın ölmüş olması, belli olmaması, yabancı olması veya velayetin anada bulunması hallerinde) Türk vatandaşlığını kaybetmeleri,

5- Seçme hakkı ile Türk vatandaşlığından ayrılan kişilerin çocuklarının Türk vatandaşlığını kaybetmeleri,

Hallerinde Türk Medeni Kanununa göre reşit olmalarından başlayarak bir yıl içinde Türk vatandaşlığını seçebilirler.

Bu seçim hakkını kullanmak üzere yurt içinde ikamet ettiği yerin Valiliğine, (İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü) yurt dışında ise Türk konsolosluklarına bir dilekçe vermeleri yeterlidir. Dilekçede Türk vatandaşlığını kaybetme tarihi ve sebebi, kayıptan sonra kazanılan uyrukluluk, doğum tarihi ve yeri ile ayrıca yabancı ile evlenenlerde evliliğin başlama ve sona erme tarihlerinin gösterilme ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir. Müracaat makamlarınca, dileğinin doğruluğunun tespit edilmesi halinde tescilleri yapılarak ve bu makamlarca İçişleri Bakanlığına bilgi verilmektedir.

SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBEDİLMESİ

1- Analarına bağlı olarak doğumla Türk vatandaşı oldukları halde, doğumla veya sonradan yabancı babaların vatandaşlığını kazananlar,

2- Evlatlığa alınmakla Türk vatandaşı olanlar,

3- Doğum yeri esasına göre Türk vatandaşı oldukları halde, sonradan ana veya babanın vatandaşlığını kazananlar,

4- 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 12,14,16,17,18, inci maddelerine göre herhangi bir şekilde Türk vatandaşlığını kazanmış olan ana veya babalarına bağlı olarak Türk vatandaşı olanlar,

Türk Medeni Kanununa göre reşit olmalarından başlayarak iki yıl içinde Türk vatandaşlığından ayrılabilirler Bu ayrılma ilgiliyi vatansız kılacak ise, bu hakkı kullanamazlar,

Müracaat makamları olan yurt içinde ikamet edilen yerin idare makamları veya konsolosluklar yukarıda maddelerde belirtilen şartların tespiti ve vatansız kalmayacaklarını ispat eden belgeleri ekleyerek ilgiliye ait nüfus kayıt örneği ile birlikte düzenlenmiş olan dosyayı İçişleri Bakanlığına gönderirler Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce yapılan inceleme ve tespitten sonra nüfus kayıtlarına kayıp şehrinin verilmesi yolunda ilgili Valiliğe gerekli talimat verilir.

TÜRK VATANDAŞLIĞINA ALINMA

Türk vatandaşlığına alınma işlemleri 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca yürütülmektedir.

Türk vatandaşlığına alınmalarını isteyen yabancılarda aranan şartlar, Kanunun 6,7 ve 8 inci maddelerinde, Yönetmeliğin 10,11 ve 12 inci maddelerinde sayılmıştır.

403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununa göre yabancıların Türk vatandaşlığına alınmalarına Bakanlar Kurulunca karar verilmektedir.

I-TÜRK VATANDAŞLIĞINA ALINMA ŞARTLARI

A-) Genel Olarak Vatandaşlığa Alınma:

Kanunun 6 tıncı maddesi uyarınca aşağıdaki şartları taşıyan yabancılar Bakanlar Kurulu kararı ile Türk Vatandaşlığına alınabilirler.

 

Vatandaşlığa alınmasını isteyen kişi,

a) Kendi Milli Kanununa, vatansız ise Türk Kanununa göre reşit olmalıdır.

b) Müracaat tarihinden geriye doğru Türkiye’de 5 yıl ikamet etmiş olmalıdır.

c) Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini davranışı ile teyit etmiş olmalıdır.

d) İyi ahlak sahibi olmalıdır.

e) Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden hastalığı bulunmamalıdır.

f) Yeteri kadar Türkçe konuşabilmelidir.

g) Türkiye’de kendisinin ve geçimi ile yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmalıdır.

B-) İstisnai Olarak Vatandaşlığa Alınma:

Kanunun 7 inci maddesi uyarınca, aşağıdaki hallerde 6 ıncı maddenin (b) ve (c) bendlerindeki şartlar aranmaksızın yabancılar, istekleri üzerine İçişleri bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığına alınabilirler.

a) Türk vatandaşlığını herhangi bir nedenle kaybetmiş olanların sonradan doğmuş reşit çocukları,

b) Bir Türk vatandaşı ile evli olanlarla, bunların reşit çocukları,

c) Türk soyundan olanlarla, eşleri ve reşit çocukları,

d) Bir Türk vatandaşı ile evlenme kararı ile Türkiye’de yerleşmiş olanlar,

e) Türkiye’ye sanayi tesisleri getiren sosyal, ekonomik alanlarda veya bilim, teknik veyahut sanat alanlarında olağanüstü hizmeti geçmiş veya hizmeti geçeceği düşünülen kimseler,

f) Vatandaşlığa alınması Bakanlar Kurulunca zaruri görülenler.

C-) Yeniden Vatandaşlığa Alınma:

Kanunun 8 inci maddesi uyarınca, bu Kanuna göre Türk vatandaşlığını kaybetmiş olanları, Bakanlar Kurulu ikamet şartı aranmaksızın yeniden vatandaşlığa alabilmektedir.

II-TÜRK VATANDAŞLIĞINA ALINMADA USÜL

Kanunun 11 inci maddesi uyarınca Türk vatandaşlığına alınma başvurusu ilgilinin oturduğu yerin Valiliğine, yurt dışında Türk Konsolosluklarına bir dilekçe ile yapılmakta ve bu makamlarca hazırlanan dosyalar incelenmek üzere İçişleri Bakanlığına gönderilmektedir.

Kanunun 6 ve 7 inci maddesi uyarınca Türk vatandaşlığına alınmak için müracaat edenlerin dilekçelerine;

1- Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren herhangi bir belgenin Türkçeye çevrilmiş onaylı örneği,

2- Müracaat eden erkeğin var ise reşit olmayan çocuklarının kimliklerini ve aile bağlarını kanıtlayan resmi belgelerin Türkçeye çevrilmiş onaylı örnekleri,

3- Kadının reşit olmayan çocuklarının kendisi ile birlikte vatandaşlığa geçmesi isteniyor ise Kanunun 16 ıncı maddesinde sayılan hallerin tespitine yarayan belgelerin onaylı örnekleri,

4- Milli Eğitim Kurumlarınca, yurt dışında Konsolosluklarca düzenlenmiş Türkçe konuşma belgesi,

5- Genel Sağlık bakımından tehlike teşkil edecek bir hastalığı bulunmadığına dair Sağlık Kurulu Raporu, yurt dışında Konsolosluklarca tasdik edilmiş doktor raporu,

6- Yurdumuzda oturmalarına izin verilmiş ise, İl Emniyet Müdürlüğünce düzenlenen en az altı ay süreli ikamet tezkeresinin onaylı örneği, eklenecektir.

 

Kanunun 8 inci maddesi uyarınca yeniden Türk vatandaşlığına alınmak isteyen kişilerden sadece;

1- Türk vatandaşlığını hangi tarihte ve ne sebeple kaybettiklerini, biliniyor ise dosya numaralarını,

2- Başka bir devlet vatandaşlığına geçip geçmediklerini, belirten bir dilekçe alınacak ve Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra medeni hallerinde bir değişiklik olmuş ise buna ait belgeler de dilekçeye eklenecektir.

Türk vatandaşlığına alınma isteklerine ait gelen dosyalar üzerinde gerekli incelemeler yapıldıktan sonra güvenlik bakımından ve diğer hususlarda araştırmalar yaptırılmaktadır.

Yaptırılan araştırma ve değerlendirmeler sonucunda, yabancılar tüm şartlara haiz olsalar dahi vatandaşlık mevzuatı uyarınca Türk vatandaşlığına alınmak için başvuran kişilere kesin bir hak bahşedilmemektedir. Çünkü vatandaşlığa alınma devletin egemenlik hakkını ilgilendirdiğinden vatandaşlığa alınıp alınmaması da Bakanlar kurulunun taktirine bağlı bulunmaktadır.

Bu nedenle, İçişleri Bakanlığınca durumları mevzuata göre uygun görülenlerin isimleri Türk vatandaşlığına kabulleri için Bakanlar kuruluna sunulmak üzere Başbakanlığa teklifte bulunmakta, durumları uygun görülmeyenlerin ise vatandaşlığa alınma başvuruları red edilmektedir.

Alınan kararlar ilgiliye ve müracaat makamlarına tebliğ edilmektedir.

TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI

Türk Vatandaşlığından Çıkma İzni:

Almanya, Avusturya, İsveç, Norveç ve Danimarka vatandaşlık kazanımında Türk vatandaşlığından çıkmayı şart olarak koşmaktadır. 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 20 inci maddesi uyarınca TÜRK VATANDAŞLIĞINDAN ÇIKMA İZNİ aşağıdaki şartlarla, Bakanlar Kurulunun kararına bağlıdır.

1-Mümeyyiz ve reşit olmak,

2-Herhangi bir nedenle yabancı devlet vatandaşlığını kazanmış olmak veya başka bir devlet vatandaşlığını kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunmak.

3-Yabancı devlet vatandaşlığına geçmek üzere Türk vatandaşlığından çıkma izni isteyenlerin Form:A-1 (Ek-2) dilekçeyi, yabancı devlet vatandaşlığını kazanmış olup da, Türk vatandaşlığından çıkma izni isteyenlerin Form:A-2 (Ek-3) dilekçeyi doldurmaları gerekmektedir. Bu dilekçeler İçişleri Bakanlığınca hazırlanarak müracaat makamı olan dış temsilciliklerimize ve Valiliklere gönderilmiştir.

Form dilekçelere eklenecek belgeler söz konusu formların arka yüzlerinde belirtilmiş olup, şunlardır:

-          Form dilekçede adları geçen kişilerin yabancı devlet vatandaşlığına kabul edileceklerine ( yada kabul edildiklerine ) ilişkin teminat belgesinin Türkçe’ye çevrilmiş onaylı örneği,

-          Vatandaşlığa kabul teminat belgesi’’inde belirtilmiş olan 15-18 yaş arasındaki çocukların baba veya analarına bağlı olarak işlem görmek isteyip istemediklerine ilişkin muvafakat dilekçeleri,

-          2 adet vesikalık fotoğraf,

-          Vatandaşlıktan çıkma izni isteyen boşanmış, eşi yabancı yada ölmüş kişilerin reşit olmayan çocuklarının birlikte işlem görmesi isteniyor ise, bu durumlarını kanıtlayan belgelerin onaylanmış bir örneği.

Form dilekçelerde kişilerin kimlikleri ile nüfus kütüklerinde kayıtlı oldukları yere ilişkin bilgiler bulunduğundan başvuru formuna ayrıca nüfus cüzdanı örneği eklenmesine gerek yoktur. Ancak, nüfus kayıtlarına kolaylıkla ulaşılabilmesi ve işlemlerin daha kısa sürede sonuçlanması açısından form dilekçelerin güncel bilgileri taşıyan (kişinin en son durumunu gösterir) nüfus cüzdanı, nüfus cüzdanının bulunmaması halinde ise, pasaport yada evlenme cüzdanı gibi belgelere uygun olarak doldurulması zorunludur.

Eşlerin birlikte müracaat etmeleri halinde, 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 32 inci maddesi uyarınca baba veya anneye bağlı olarak işlem görecek reşit olmayan çocuklar var ise, bunların kimlik bilgileri babanın başvuru formuna yazılmalıdır.

Konsolosluklarca Bakanlığımıza intikal ettirilen başvurular incelenerek gerekli araştırmalar yapıldıktan sonra durumları uygun olanların Türk vatandaşlığından çıkmalarına izin verilmesi hususunda Bakanlar Kurulundan karar alınmakta ve düzenlenen izin belgeleri ilgililere teslim edilmek üzere toplu olarak müracaat makamlarına gönderilmektedir.

Henüz yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmamış olan kişilere önce "Türk vatandaşlığından çıkma izni belgesi" verilmekte, diğer devlet vatandaşlığının kazanıldığına ilişkin belge müracaat makamına ibraz edildiğinde bu defa ‘’Türk vatandaşlığından çıkma belgesi’’ verilmektedir.

Vatandaşlığımızdan çıkmasına izin verilen kişiler "Türk vatandaşlığından çıkma belgesini teslim aldıklarında, Kanunun 23 üncü maddesi uyarınca Türk vatandaşlığını kaybettiklerinden çıkma belgesini teslim aldıkları Bakanlığımıza bildirilen kişilerin nüfus kayıtları kapatılmaktadır.

Yabancı Devlet Vatandaşlığına Geçme İzni:

A.B.D., Kanada, Avustralya, Fransa, İtalya, İsviçre, Belçika ve K.K.T.C. çifte vatandaşlığı kabul eden ülkelerdir.

Türk vatandaşlığını koruyarak bu devletlerden herhangi birinin vatandaşlığını da kazanmak isteyen kişilere 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 22 inci maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığınca YABANCI DEVLET VATANDAŞLIĞINA GEÇME İZNİ verilebilmektedir. Bunun için başvuran kişinin;

Mümeyyiz ve reşit olması,

Başka bir devlet vatandaşlığını kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunması, şarttır.

Türk vatandaşlığını koruyarak yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmak isteyen kişilerin Form:B (Ek-4 ) dilekçeyi doldurmaları ve aşağıda belirtilen belgeleri bu dilekçeye eklemeleri gerekmektedir.

- Yabancı devlet vatandaşlığına kabul edileceğine ilişkin belgenin onaylanmış Türkçe tercümesi,

- T.C. nüfus cüzdanı sureti,

- 2 adet vesikalık fotoğraf.

Müracaat makamlarınca İçişleri Bakanlığına intikal ettirilen yabancı devlet vatandaşlığına geçme izni istekleri incelenerek değerlendirilmekte ve durumu uygun olanlar hakkında Bakanlık Makamından bu yolda karar alınmaktadır. Türk vatandaşlığını koruyarak yabancı bir devlet vatandaşlığına geçmesine izin verilen kişiler için düzenlenen izin belgeleri müracaat makamlarına gönderilmektedir. Yabancı devlet vatandaşlığına geçildiğine ilişkin belge İçişleri Bakanlığına ulaştığında kişinin nüfus kaydına aynı zamanda yabancı bir devlet vatandaşı da olduğu hususunda açıklama yaptırılmaktadır.

Türk Vatandaşlığının Kaybettirilmesi:

Aşağıda belirtilen kişilerin Türk vatandaşlığını kaybettiklerine Bakanlar Kurulunca karar verilebilir.

a) İzin almaksızın kendi istekleriyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazananlar.

 

b) Yabancı bir devletin, Türkiye’nin menfaatlerine uymayan herhangi bir hizmetinde bulunup da Hükümetçe, bu görevi bırakmaları kendilerine yurt dışında elçilik veya konsolosluklarımız, yurt içinde ise mahalli mülkiye amirleri tarafından bildirilmesine rağmen üç aydan az olmamak üzere verilecek münasip bir süre içerisinde bırakmayanlar.

c) Türkiye ile savaş halinde bulunan bir devletin her türlü hizmetinde kendi istekleriyle Hükümetin izni olmaksızın çalışmaya devam edenler.

d) Yurt dışında bulunup da muvazzaf askerlik görevini yapmak veya Türkiye’de savaş ilanı üzerine yurt dışında bulunup da, yurt savunmasına katılmak için yetkili kılınmış makamlar tarafından usulen yapılacak çağrıya mazeretsiz olarak üç ay içinde icabet etmeyenler.

e) Sevk sırasında veya kıtalarına katıldıktan sonra yurt dışına kaçıp da kanuni süre içinde dönmeyenler.

f) Silahlı kuvvetler mensupları ile askerlik görevini yapmakta olanlardan görev, izin, hava değişimi veya tedavi için yurt dışında bulunup da süresi bittiği halde mazeretsiz olarak üç ay içinde geri dönmeyenler.

g) Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra kesintisiz olarak en az yedi yıl Türkiye dışında oturan ve Türkiye ile ilgisini ve bağlılığını kesmediğine ve Türk vatandaşlığını muhafaza ettiğine delalet edecek resmi temas ve işlemlerde bulunmayanlar.

h) Herhangi bir yolla yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olup, kesintisiz olarak en az yedi yıl Türkiye dışında oturan ve Türkiye ile ilgisini ve bağlılığını kesmediğine ve Türk vatandaşlığını muhafaza etmek istediğine delalet edecek resmi temas ve işlemlerde bulunmayanlar.

(ç), (d) ve (e) bendlerine göre kişinin Türk vatandaşlığının kaybettirilebilmesi için Milli Savunma Bakanlığının teklifi şarttır.

Türk Vatandaşlığından Çıkarma:

Yurt dışında bulunup da Türkiye Cumhuriyeti’nin iç ve dış güvenliği ile kanunun suç saydığı şekilde iktisadi veya mali güvenliği aleyhinde faaliyette bulunan veya yurt içinde bu tür faaliyetlerde bulunup da her ne suretle olursa olsun yurt dışına çıkan ve hakkında Türkiye’de bu nedenle kamu davası açılmasına veya ceza kovuşturmasına veya hükmün infazına olanak bulunmayan ve gelmesi için yapılan duyuruya rağmen üç ay içinde, savaş sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde bir ay içinde yurda dönmeyen Türk vatandaşlığını sonradan kazanmış kişiler 403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 26 ancı maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığından çıkarılabilirler.

Bu hüküm, Türkiye savaş halinde bulunduğu zaman, doğumla Türk vatandaşı olanlar hakkında da uygulanabilir.

Önemli açıklama:

Kaybettirme ve çıkarma şahsidir. İlgilinin eş ve çocuklarına tesir etmez.

403 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununa göre herhangi bir şekilde Türk vatandaşlığını kaybetmiş olanlar, Bakanlar Kurulunca ikamet şartı aranmaksızın yeniden vatandaşlığa alınabilirler. Türk vatandaşlığından çıkarılanlar ise hiçbir şekilde yeniden Türk vatandaşlığını kazanamadıkları gibi, bunların Türkiye’de bulunan malları da Hazinece tasfiye edilir.

Türk Vatandaşlığını Kaybetmenin Sonuçları:

403 Sayılı Türk vatandaşlığı Kanununun 07.06.1995 tarihli ve 4112 Sayılı Kanunla değiştirilen 29 uncu maddesi:

Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin, kayıp tarihinden başlayarak yabancı muamelesine tabi tutulacağını hükme bağlamış, ancak doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulundan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler ile bunların kanuni mirasçılarını diğer yabancılardan ayırt etmiştir. Söz konusu kişilerin Türkiye Cumhuriyeti’nin milli güvenliği ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla ülkede ikamet, seyahat çalışma, miras, taşınır ve taşınmaz mal iktisabı ile ferağı gibi konularda Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanmalarına imkan sağlanmıştır. Bu kişilere istekleri üzerine, saklı tutulan hakların kullanılması ile ilgili işlemlerin yürütülmesi sırasında ibraz edilmek üzere bu durumlarını gösteren "4112 Sayılı Kanunla Saklı Tutulan Hakların Kullanılmasına İlişkin Belge" (Ek-5) verilmektedir. Kanunda belirtilen şartları taşıyan kişilerin belge talebi ile ilgili başvurularını yurt dışında Türk konsolosluklarına, yurt içinde ise İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne veya Valiliklere yapmaları gerekmektedir.

Önemli Açıklama:

Sadece doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan Bakanlar Kurulundan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişiler ve bunların kanuni mirasçıları 4112 Sayılı Kanunla Saklı Tutulan Haklardan yararlanabilecekleri kanun hükmüdür. Bu nedenle Türk vatandaşlığından çıkma izni almak üzere müracaat ettiklerinde herhangi bir şekilde yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olan kişiler bu hüküm dışında kalmakta ve belirtilen haklardan yararlanmaları kanunen mümkün olmamaktadır.